Πολιτισμός,παραλίες,ομορφιά

Πολιτισμός και εκκλησίες

Την μακραίωνη ιστορία του τόπου μαρτυρούν μνημεία, αξιοθαύμαστες δημιουργίες που φανερώνουν τη ζωντάνια και άνθιση περασμένων εποχών αλλά και εκκλησίες του νησιού, οι οποίες πεντακάθαρες και φρεσκοασπρισμένες μαρτυρούν την έντονη ανάγκη των ανθρώπων για επικοινωνία με το Θεό.

 

Τα σημαντικότερα αρχαιολογικά μνημεία της περιοχής είναι:

 

Ακρόπολη: Στο λόφο του Αϊ-Γιώργη πάνω ακριβώς απ’ τον οικισμό των Φούρνων με καταπληκτική θέα προς τη χώρα των Φούρνων.

Σαρκοφάγος: Βρέθηκε σε οικόπεδο στη χώρα των Φούρνων και σήμερα είναι στημένη στην πλατεία του χωριού.

Λατομείο: Ένα απ’ τα σημαντικότερα αξιοθέατα μαζί με ημίεργα που βρίσκονται στον όρμο του Πετροκοπιού.

Πύργος: Στο λόφο της Αγίας Τριάδας στη Χρυσομηλιά ένα κτίριο που αξίζει ο επισκέπτης να επισκεφθεί, από λευκό μάρμαρο.

Καμάρι: Στον αύλειο χώρο της εκκλησίας των Ταξιαρχών υπάρχουν ραβδωτοί κίονες από γρανίτη και ορθογώνιες μαρμάρινες πλάκες και παραλιακά, ερείπια του αρχαίου οικισμού.

 

Οι εκκλησίες του νησιού είναι:

 

Ιερός Ναός Ευαγγελίστριας: Βρίσκεται στην περιοχή Κουμαρά. Η παλαιότερη εκκλησία που διασώζεται στο νησί, η οποία χτίστηκε στα τέλη του 18ου αι. από τον Ιερομόναχο Νήφων.

Άγιος Νικόλαος: Χτίστηκε το 18ο αιώνα. Είναι μονόκλιτη εκκλησία με τρούλο, με εντυπωσιακό ξύλινο τέμπλο.

Ιερός Ναός Σταυρού: χτισμένη στη Θύμαινα, στο κέντρο της χώρας, με ξύλινο σκαλιστό τέμπλο.

Δε θα πρέπει να παραλείψουμε να επισκεφθούμε τους δίδυμους ναούς των Αγίων Αναργύρων και της Αγίας Παρασκευής, της Αγίας Μαρίνας, της Αγίας Τριάδας στη Χρυσομηλιά, όπως και τα πάμπολλα ξωκλήσια, που δεσπόζουν σε σημεία του νησιού (Αϊ-Γιάννη, Παναγίας, Αγίου Θεολόγου).

Ιστορία και αρχιτεκτονική

Οι Φούρνοι είναι ένα σύμπλεγμα είκοσι μικρών νησιών ανάμεσα στη Σάμο και την Ικαρία. Κατά την αρχαιότητα ονομαζόταν Κοράσιοι Νήσοι, το όνομα έχει διατηρηθεί στη Βραχονησίδα Κορασίδα). Ο Πορφύριος, φιλόσοφος των ελληνιστικών χρόνων (1ος αι. μ.Χ.), τους αναφέρει ως Κορσέας, ονομασία την οποία διατηρούν μέχρι και σήμερα.

 

Oι Μηλίσιοι (Ίωνες) ήταν οι πρώτοι που αποίκησαν το νησί λόγω λατομείων και μετακινούνταν για να μεταφέρουν τα πετρώματα απέναντι στη Μίλητο, απ’ τα οποία και χτίστηκε. Οι πειρατές κατά την εποχή του Βυζαντίου και του Μεσαίωνα αργότερα τη χρησιμοποίησαν ως ορμητήριό τους. Μύθοι αναφέρουν θησαυρούς.

 

Εκείνη την εποχή πάντως οι κάτοικοι το εγκατέλειψαν και το 1770 επανακατοικήθηκε για να φτάσουμε στη σημερινή του δομή και μορφή. Τα πρώτα σπίτια ήταν καλύβες. Καθεμιά ήταν μακρόστενη, χτισμένη από σχιστολιθικές πέτρες και οι οροφές ήταν σκεπασμένες με δοκάρια και φίδες (είδος ξύλου του νησιού). Ο τρόπος αυτός κατασκευής ονομάζεται «δώρα». Τα σπίτια είχαν επιπλέον τζάκι, εσοχές στους τοίχους με δοχεία που έβαζαν τα προϊόντα που παρήγαγαν, ειδικά κατασκευασμένο κρεβάτι για να είναι αδιάβροχο και ήταν εξοπλισμένα με ξύλινα έπιπλα (σοφράδες και σκαμνάκια). Το 1885 χτίστηκε το πρώτο σπίτι στον κάμπο, το οποίο σώζεται ως σήμερα. Σήμερα, η χώρα έχει στενά όμορφα σοκάκια, παραδοσιακά ταβερνάκια και όμορφα μοντέρνα σπίτια, όλα όμως με επιρροές από το παρελθόν.

 

Την μακραίωνη ιστορία του νησιού μαρτυρούν δεκάδες μνημεία:

 

Ακρόπολη: Στο λόφο του Αϊ-Γιώργη, πάνω απ’ τον οικισμό των Φούρνων βρέθηκαν αρχαία τμήματα, μοναδικά τεκμήρια της παράδοσης του νησιού. Τα μεγαλύτερα σωζόμενα τμήματα της ακρόπολης έχουν πλάτος 2 μέτρα. Η θέα από ψηλά είναι μαγευτική με τα κατάλοιπα του παρελθόντος, όπως αυτά είναι σκαλισμένα και αποτυπωμένα στα ερείπια, να καθιστούν το μνημείο μοναδικό.

Σαρκοφάγος: Βρέθηκε σε οικόπεδο στη χώρα των Φούρνων και σήμερα βρίσκεται στημένη στην πλατεία του χωριού σε άψογο παραλληλεπίπεδο σχήμα με ανάγλυφες διακοσμήσεις και επιγραφή.

Λατομείο: Σημαντικό αξιοθέατο, στον όρμο του Πετροκοπιού, πολύ κοντά στους Φούρνους. Πρόκειται για ημιτελή αρχαιολογικά μέλη κατάσπαρτα στην περιοχή του όρμου. Ανάμεσά τους διακρίνουμε σπόνδυλους κιόνων, ένα ιωνικού ρυθμού κιονόκρανο καθώς και ορθογώνια παραλληλεπίπεδα σε τέλεια σχήματα.

Καμάρι: Στον αύλειο χώρο της εκκλησίας των Ταξιαρχών υπάρχουν ραβδωτοί κίονες από γρανίτη και ορθογώνιες μαρμάρινες πλάκες και παραλιακά, ερείπια του αρχαίου οικισμού.

Φυσική ομορφιά

Οι Φούρνοι, σύμπλεγμα νησιών ανάμεσα στην Ικαρία και τη Σάμο, βρίσκονται με μικρό λιμάνι, όπου προσεγγίζουν πλοία της γραμμής και εκδρομικά σκάφη. Κοινή ονομασία με το νησί έχει και η πρωτεύουσα και λιμάνι του νησιού, που απλώνονται γύρω από τον κλειστό όρμο. Το νησιωτικό σύμπλεγμα αποτελείται από είκοσι μικρά νησιά, τους Φούρνους, τη Θύμαινα (η οποία καταλαμβάνει το δυτικό τμήμα του συμπλέγματος), ενώ πολλές βραχονησίδες είναι τριγύρω, οι οποίες κάνουν το ήδη μοναδικό τοπίο ακόμα πιο μαγευτικό. Οι πιο γνωστές από αυτές είναι ο Άγιος Μηνάς, το Αλατονήσι, ο Μικρός και Μεγάλος Ανθρωποφάς, το Θυμαινάκι, η Κισηριά, το Μακρονήσι, το Πετροκάραβο, το Πλακάκι και το Στρογγυλό.

 

Το σύμπλεγμα των Φούρνων, κατακερματισμένο σε αμέτρητους όρμους κολπίσκους και φιόρδ με τα γαλάζια νερά του, συνθέτει ένα κόσμο απόλυτα μαγικό, ιδανικό αραξοβόλι πλοίων και σκαφών. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που ήταν ορμητήριο πειρατών από τα αρχαία χρόνια. Η περίμετρος των νησιών, που φτάνει τα 120 χλμ., μας δείχνει ότι τα μικρά αυτά σε έκταση νησιά δεν στερούνται ομορφιάς στο παραμικρό, αφού εντυπωσιακές παραλίες, πάμπολλοι μικρότεροι ή μεγαλύτεροι κολπίσκοι, γραφικοί όρμοι και φιόρδ, που αποτελούν το αραξοβόλι τοπικών καϊκιών ή επισκεπτών, και αμέτρητα αντίστοιχα ακρωτήρια σχηματίζονται στην ακτογραμμή τους, αποζημιώνοντας τον επισκέπτη με την πρώτη ματιά.

Παραλίες και τοπία

Εικόνες ελληνικών και μεσογειακών παραλιών, από τις πιο αναγνωρίσιμες μέχρι και τις πιο εξωτικές, μπορεί κανείς να βρει στις παραλίες της περιοχής. Ονομαστές για τα διάφανα νερά τους είναι η Ψιλή Άμμος στα Βορειοδυτικά, η Βλυχάδα στα νότια και η Βιτσιλιά στα νοτιοανατολικά του νησιού ενώ διαθέτει ακόμη πλήθος από παραλίες εξαιρετικής ομορφιάς και απίστευτου κάλλους.

 

Καμπί: 1χλμ απ’ το λιμάνι, με ενοικιαζόμενα δωμάτια και ταβερνάκια δίπλα στο κύμα, εύκολη πρόσβαση, απαιτεί από τον επισκέπτη να ανέβει σκαλοπάτια που οδηγούν μπροστά στη θάλασσα, φτάνοντας όμως τον αποζημιώνει αφού διαθέτει γαλάζια νερά και αμμουδερή παραλία.

Ψιλή Άμμος: κοντινή στο λιμάνι με μαγευτική θέα προς το νησί της Θύμαινας, με ψιλή άμμο απ’ όπου πήρε και το όνομά της.

Κεραμιδού: προφυλαγμένος και ήσυχος όρμος με αμμουδερή παραλία με αρμυρίκια κοντά στο χωριό της Θύμαινας, με πεντακάθαρα νερά και μια ταβέρνα ακριβώς πάνω στο κύμα.

Πετροκοπιού: βρίσκεται στη δυτική πλευρά του νησιού σε ένα καλά προστατευμένο όρμο, με διάφανα νερά και κατάλευκα βότσαλα.

 

Οι μεγαλύτερες είναι:

 

Αγίου Ιωάννη: μικρά σπίτια διάσπαρτα στην πλαγιά με θέα στη θάλασσα, με συνολικά 240 σκαλοπάτια να οδηγούν στον ειδυλλιακό και ήσυχο όρμο του Αγίου Ιωάννη.

Πετροκοπιού: βρίσκεται στη δυτική πλευρά του νησιού σε ένα καλά προστατευμένο όρμο, με διάφανα νερά και κατάλευκα βότσαλα

Καμάρι: στο ανατολικό τμήμα των Φούρνων, 10 χλμ. από την πρωτεύουσα, βρίσκεται η γοητευτική παραλία με τα κρυστάλλινα νερά, η οποία ενδείκνυται για τους λάτρεις του ψαροντούφεκου.

Ελιδάκι: πολύ κοντά στο Καμπί, η αμμώδης παραλία και τα καταγάλανα νερά θα σας συναρπάσουν.

Κασίδι: ακριβώς δίπλα στη Βλυχάδα, με πεντακάθαρα γαλαζοπράσινα νερά και αμμουδερή παραλία.

Βιτσιλιά: αμμουδερή περίκλειστη από βραχώδεις ακτές κατάφυτη από αρμυρίκια.

Βλυχάδα: 8 χλμ. νότια του λιμανιού σε καλά προστατευμένο όρμο με κρυστάλλινα ρηχά νερά και μικρά βότσαλα.

Άμπελος: απομονωμένη, κρυμμένη μέσα στα βράχια και την πυκνή βλάστηση αποτελεί ιδανικό προορισμό για τους φυσιολάτρες.φανα νερά με φυσικό περιβάλλον κατάφυτο από κουμαριές, απ’ όπου πήρε και την ονομασία της, με εύκολη πρόσβαση λόγω των σκαλοπατιών που μας κατεβάζουν ακριβώς μπροστά στο κύμα.

Κουμαρά: διάφανα νερά με φυσικό περιβάλλον κατάφυτο από κουμαριές, απ’ όπου πήρε και την ονομασία της, με εύκολη πρόσβαση λόγω των σκαλοπατιών που μας κατεβάζουν ακριβώς μπροστά στο κύμα.

Αγία Τριάδα: πλησίον της Χρυσομηλιάς στο βορειοανατολικό μέρος του νησιού με αμμώδη παραλία και κρυστάλλινα νερά.

Κεραμιδού: προφυλαγμένος και ήσυχος όρμος με αμμουδερή παραλία με αρμυρίκια κοντά στο χωριό της Θύμαινας, με πεντακάθαρα νερά και μια ταβέρνα ακριβώς πάνω στο κύμα.

 

Πολλά αρωματικά φυτά, όπως θυμάρι, φασκομηλιές, ρίγανη, σπάνια αγριολούλουδα, ορχιδέες αλλά και ο μυθικός μανδραγόρας (γνωστό φυτό από την αρχαιότητα για τις υπνωτικές-αναλγητικές-ηρεμιστικές του ιδιότητες) φυτρώνουν εκεί, δίνοντας και πραγματικό άρωμα στο νησί. Στα ψηλότερα σημεία του μπορούμε να βρούμε ελιές, κυπαρίσσια και πεύκα ή πλατάνια.